Nowy Staw

Miasto Nowy Staw położone jest w północnej części Polski w bliskim sąsiedztwie strefy nadmorskiej (ok 30 km) i w centralnej części Żuław Wielkich w obrębie Żuław Wysokich.

Nowy Staw - Cukrownia i inne zabytki przemysłowe

Wielkim osiągnięciem gospodarczym miasta było wybudowanie w 1878 r., cukrowni „Nowy Staw”. W tych latach, rozbudowano również słodownię zaopatrującą okoliczne browary, natomiast w 1894 r. miejską cegielnię. Od 1820 r., kiedy Nowy Staw liczył 1382 mieszkańców, do 1900 r. liczba ludności podwoiła się i wynosiła 2651 osób. Wielokrotnie przebudowywana i modernizowana nadal zachowała swój urokliwy charakter zakładu przemysłowego sprzed 100 lat. Niestety w 2007 roku decyzją Zarządu Krajowej Spółki Cukrowej S.A. w Toruniu produkcja cukru w Oddziale Cukrownia Nowy Staw została wstrzymana.

Bardzo charakterystycznym dla Nowego Stawu obiektem jest zespół budynków dawnej słodowni znajdującej się w obrębie zespołu staromiejskiego. Otoczony murem ceglanym zespół budynków przemysłowych stanowi unikalny przykład architektury technicznej z ostatniej ćwierci XIX wieku. Jest to unikalne na skalę naszego kraju tak dobrze zachowany zespół browaru z końca XIX wieku, zespół, który winien być zachowany w swym kształcie bez ingerencji modernizacyjnych.

Na powstałym w końcu XIX wieku przedmieściu wschodnim znajdują się dwa nieczynne dworce kolejowe – linii normalnotorowej oraz wąskotorowej, obydwa wzniesione w początku XX wieku. Obok nich wysmukła wieża ciśnień. Budowę miejskich wodociągów w Nowym Stawie rozpoczęto w roku 1914. Projekt wieży ciśnień został zatwierdzony 19 lipca 1914 roku, budowę ukończono dopiero po zakończeniu I Wojny Światowej - w roku 1921.

Mając na uwadze historię zarówno „Cukrowni Nowy Staw” jak i nowostawskiej słodowni z całą pewnością obiekty te można uznać za kompleksy dziedzictwa przemysłu regionu żuławskiego.